Ed van Thijn - Willem van Bennekom - ebook

De stad en het landschap spelen een grote rol in het werk van Willem van Toorn. Zo ook in i>De hofreis, zijn nieuwe dichtbundel. Wie de cycli ‘La città ideale’ en ‘De hofreis’ leest, reist met hem mee over de plattegrond van de stad naar buiten, om daarna terug te keren en thuis te komen – alsof je niet bent weg geweest, terwijl de wereld onherstelbaar is veranderd.

In 1915 startte boekhandelaar Emanuel Querido zijn eigen uitgeverij. Hij gaf belangrijke schrijvers uit, had bijzondere aandacht voor de vormgeving en begon in 1933 Querido Verlag, waar werk verscheen van schrijvers die Hitler-Duitsland moesten ontvluchten. Vóór de Duitse inval werd een groot deel van zijn archief vernietigd. Emanuel Querido en zijn vrouw moesten onderduiken, werden verraden en in 1943 in Sobibor vermoord. Willem van Toorn beschrijft niet alleen de uitgever, maar ook de mens Querido, die opgroeide in het Amsterdams-Joodse milieu, waaraan hij zich wilde ontworstelen. Dankzij onlangs onverwacht opgedoken archiefmateriaal, onbekende foto's en gesprekken met Emanuels kleindochter, ontstaat er voor het eerst een vollediger beeld van Emanuel Querido.

Een (sur)realistisch tijdsdocument dat vanuit historisch perspectief de dreiging van een veranderde samenleving in een denkbare context schetst. Mede gesitueerd in de binnenwereld van een opgroeiend kind, vormen zijn herinneringen de opmaat naar een groter en omvattender samenhang. De volwassen hoofdpersoon heeft de overtuiging dat de plaats die religie inneemt in de wereld en hoe dat door de eeuwen heen verweven is geraakt met normen en waarden simpelweg niet kan. Hij staaft dat met allerlei argumenten en een drang tot overtuigen. Hij stelt vragen, onder meer of dat de mens religie nodig heeft. Hij biedt een alternatief, wil zich niet conformeren. Belandt daardoor uiteindelijk in een uiterst precaire situatie waarin alle recht en onrecht uit zijn hele leven samenkomen. Meerdere spanningsbogen zorgen voor een ontknoping die je eenmaal gelezen met je mee blijft dragen. Een gemaakte werkelijkheid die niet onvoorstelbaar is. Historische feiten en tegenwoordige dreigingen zijn door de vorm…

Een kraai bij Siena Hoe een kraai vliegt over de heuvels bij Siena: een verkreukelde zwarte lap boven het koperen landschap. Werkt zich rot, denk je van onderaf, met die averechtse vleugels. Door de kijker zijn slimme snavel, zijn eigenwijs hoofd: hij lapt het toch maar. Niet de begaafde vlechtwerken boven de stad van de zwaluwen - hij blijft een aardse zitter, die heeft gedacht: waarom zij wel verdomme? en is opgestegen om zich verbaasd te begeven naar dit veel te grote blauw. Hoe zich deze woorden bewegen ongeveer van mij naar jou.